Για επείγοντα περιστατικά καλέστε μας στο: 6981 907181

Καρκίνος ενδομητρίου - Χειρουργική αντιμετώπιση

Ο καρκίνος του ενδομητρίου αντιμετωπίζεται χειρουργικά. Οι πληροφορίες που παίρνουμε από την ιστολογική εξέταση των χειρουργικών παρασκευασμάτων καθορίζουν το στάδιο της νόσου (δηλ. την έκτασή της) και την ανάγκη για επιπλέον θεραπεία της ασθενούς.

Για τον καλύτερο σχεδιασμό της χειρουργικής επέμβασης, χρήσιμος είναι ο απεικονιστικός έλεγχος της ασθενούς προεγχειρητικά, συνήθως με μαγνητική τομογραφία (MRI) κάτω κοιλίας με ενδοφλέβιο σκιαγραφικό. Ανάλογα, όμως, με τον ιστολογικό τύπο και το βαθμό διαφοροποίησης (grade) του όγκου στην αρχική βιοψία του ενδομητρίου, μπορεί να απαιτηθούν και επιπλέον εξετάσεις, όπως αξονική τομογραφία (CT) θώρακα,-άνω-κάτω κοιλίας με ενδοφλέβιο και από του στόματος σκιαγραφικό. Η χρήση καρκινικών δεικτών (CA-125) είναι περιορισμένης αξίας στη μεγάλη πλειοψηφία των ασθενών με καρκίνο  του ενδομητρίου.

Τι περιλαμβάνει η χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του ενδομητρίου;

Ο ακρογωνιαίος λίθος της χειρουργικής αντιμετώπισης του καρκίνου του ενδομητρίου είναι η αφαίρεση της μήτρας (ολική υστερεκτομή) και των εξαρτημάτων (σαλπίγγων, ωοθηκών).

Ειδικότερα:

  • Κατά την είσοδο στην περιτοναϊκή κοιλότητα, ο Γυναικολόγος Ογκολόγος εξετάζει προσεκτικά τις περιτοναϊκές επιφάνειες και τους πυελικούς/παραορτικούς λεμφαδένες για τυχόν μεταστατικές εστίες της νόσου
  • Αν υπάρχει ελεύθερο περιτοναϊκό υγρό, συλλέγεται προκειμένου να διερευνηθεί αν περιέχει καρκινικά κύτταρα (κυτταρολογική εξέταση). Διαφορετικά, ο παραπάνω έλεγχος γίνεται σε έκπλυμα της περιτοναϊκής κοιλότητας. Η παρουσία καρκινικών κυττάρων στο περιτοναϊκό υγρό δεν αλλάζει το στάδιο της νόσου, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επηρεάσει το είδος της θεραπείας μετά το χειρουργείο
  • Η αφαίρεση της μήτρας και του τραχήλου (ολική υστερεκτομή) πρέπει να γίνεται ενιαία, προκειμένου να αποφευχθεί η άμεση επαφή του όγκου με την περιτοναϊκή κοιλότητα. Η χειρουργική εξαίρεση των σαλπίγγων και των ωοθηκών είναι κατά κανόνα απαραίτητη. Σε νέες γυναίκες που επιθυμούν να αποφύγουν την πρώιμη εμμηνόπαυση, οι ωοθήκες μπορεί να διατηρηθούν αν η νόσος είναι αρχικού σταδίου και, γενικά, παρουσιάζει ήπια βιολογική συμπεριφορά

Ποιος είναι ο ρόλος της λεμφαδενεκτομής;

Με δεδομένο ότι ο καρκίνος του ενδομητρίου μπορεί να δώσει λεμφαδενικές μεταστάσεις, η εξαίρεση λεμφαδένων προς ιστολογική εξέταση μπορεί να παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την πρόγνωση της ασθενούς και τον καθορισμό της επικουρικής της θεραπείας. Ανάλογα με τον ιστολογικό τύπο και το βαθμό διαφοροποίησης (grade) του όγκου, τα απεικονιστικά και διεγχειρητικά ευρήματα, μπορεί να απαιτηθεί η αφαίρεση πυελικών (κοινοί-έξω-έσω λαγόνιοι και θυροειδείς λεμφαδένες) και, ενίοτε, παραορτικών λεμφαδένων (μέχρι το επίπεδο των νεφρικών αγγείων).

Αν υπάρχουν διογκωμένοι λεμφαδένες απεικονιστικά ή διεγχειρητικά, η εκτομή τους είναι απαραίτητη. Τέλος, αν η νόσος φαίνεται να περιορίζεται στη μήτρα και δεν έχει επιθετικά ιστολογικά χαρακτηριστικά, η διερεύνηση των λεμφαδενικών μεταστάσεων με την τεχνική του λεμφαδένα - φρουρού συμβάλλει στη διάγνωση τους, μειώνοντας σημαντικά τις επιπλοκές του πλήρους λεμφαδενικού καθαρισμού (π.χ. λεμφοίδημα, λεμφοκύστεις).

Πότε πρέπει να γίνεται επιπλεκτομή; 

Σε ορισμένους ιστολογικούς τύπους (π.χ. ορώδης, διαυγοκυτταρικός, καρκινοσάρκωμα) απαιτείται και η αφαίρεση του επιπλόου, μιας πτυχής του περιτοναίου που συνδέει το στομάχι με το εγκάρσιο τμήμα του κόλου (παχέος εντέρου) και κρέμεται από αυτό. Σε αυτά τα πλαίσια, η επιπλεκτομή είναι συνήθως υφοκολική.    

Πώς πραγματοποιείται η χειρουργική επέμβαση σε ασθενείς με καρκίνο του ενδομητρίου;

Η χειρουργική επέμβαση σε ασθενείς με καρκίνο του ενδομητρίου μπορεί να γίνει ανοικτά ή με τις τεχνικές της ελάχιστα επεμβατικής χειρουργικής (λαπαροσκόπηση, ρομποτική χειρουργική). Η επιλογή των τεχνικών εξαρτάται από το ιστορικό της ασθενούς, τα προεγχειρητικά χαρακτηριστικά της νόσου και την εμπειρία του Γυναικολόγου Ογκολόγου σε αυτές. Είναι, πάντως, ευρύτατα αποδεκτό ότι, όταν η νόσος φαίνεται να περιορίζεται στη μήτρα, η ρομποτική χειρουργική και η λαπαροσκόπηση συνδέονται με μειωμένη πιθανότητα λοίμωξης του τραύματος, αιμορραγίας, θρομβοεμβολικών επεισοδίων και διάρκειας νοσηλείας, συγκριτικά με τα ανοικτά χειρουργεία. Με δεδομένο μάλιστα πως τα ογκολογικά αποτελέσματα παραμένουν ισότιμα, η ρομποτική χειρουργική και η λαπαροσκόπηση θεωρούνται ως οι προτιμητέες επιλογές από τις αντίστοιχες επιστημονικές εταιρίες του εξωτερικού (ESGO, NCCN).  

Πώς μπορώ να διερευνήσω την πιθανότητα να έχω κληρονομικό καρκίνο ενδομητρίου στην ιστολογική εξέταση;

Ο έλεγχος για μικροδορυφορική αστάθεια (MSI testing) ή η ανοσοϊστοχημική εξέταση του όγκου για τις πρωτεϊνες MLH1, MSH2, MSH6 και PMS2 αποτελεί απαραίτητο βήμα στη σύγχρονη αντιμετώπιση του καρκίνου του ενδομητρίου. Ελλιπής έκφραση αυτών μπορεί να σημαίνει κληρονομική μορφή καρκίνου του ενδομητρίου (σύνδρομο Lynch), οπότε απαιτείται ο αντίστοιχος γονιδιακός έλεγχος της ασθενούς με εξέταση αίματος. Ακόμα κι αν αυτός είναι αρνητικός (μη κληρονομική μορφή καρκίνου του ενδομητρίου), η γνώση της μικροδορυφορικής αστάθειας ή της ελλιπούς έκφρασης των παραπάνω πρωτεϊνών καθιστά, υπό προϋποθέσεις, την ασθενή υποψήφια για ανοσοθεραπεία, αν κάποια στιγμή υποτροπιάσει.

Υπάρχει εναλλακτική θεραπεία αν η ασθενής δεν μπορεί να χειρουργηθεί;

Σε περίπτωση πολύ ηλικιωμένων ασθενών ή γυναικών με σοβαρά προβλήματα υγείας που αυξάνουν πολύ τους κινδύνους της χειρουργικής επέμβασης, η ακτινοθεραπεία αποτελεί τη θεραπεία εκλογής.

Βασίλης Σιούλας
Μαιευτήρας - Χειρουργός Γυναικολόγος

bio medium

Ασκεί την ειδικότητα της Μαιευτικής-Γυναικολογίας, με έμφαση στη γυναικολογική χειρουργική με τη χρήση των πιο σύγχρονων τεχνικών. Με την εμπειρία που αποκόμισε στο Memorial Sloan Kettering Cancer Center της Νέας Υόρκης (ΗΠΑ) και σε στενή επαφή με κορυφαίους ιατρούς αντίστοιχων ειδικοτήτων στα Νοσοκομεία ΜΗΤΕΡΑ και ΥΓΕΙΑ, με τα οποία συνεργάζεται σήμερα, παρέχει στις ασθενείς του ιατρικές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, σύμφωνα με τις τρέχουσες, ευρωπαϊκές και αμερικάνικες κατευθυντήριες οδηγίες.

Είπαν για εμάς

Τα σχόλια και η μορφή τους είναι αυτούσια και δεν έχουν υποβληθεί σε οποιαδήποτε επεξεργασία.

Δείτε το βίντεο

Οι νεότερες εξελίξεις στο χώρο της Γυναικολογικής Ογκολογίας.

memorial mitera hygeia esgo

Διεύθυνση: Λεωφ. Βασιλίσσης Σοφίας 105-107, Αθήνα, ΤΚ 11521

Τηλέφωνο Ιατρείου: 210 300 68 18

Ώρες λειτουργίας Ιατρείου: Δευτέρα και Τετάρτη: 17:30 – 20:30, Πέμπτη 13:00 – 17:00 (κατόπιν ραντεβού)

 

Για ραντεβού μπορείτε να καλέσετε Δευτέρα έως Παρασκευή 9:00-21:00 ή να το κλείσετε online

Ακολουθήστε μας στα Social

fb wh yt wh li wh